Over de collecties

Kunstcollectie

De Kanal-collectie is geworteld in Brussel, een stad waar honderden lokale en internationale kunstenaars actief zijn. Sinds de oprichting in 2018 weerspiegelt ze de diversiteit en het internationale karakter van de Brusselse kunstscene. De focus ligt op hedendaagse praktijken van kunstenaars met een hart voor Brussel of België. Daarnaast verwerft Kanal ook werken die belangrijke mijlpalen in de geschiedenis van de instelling markeren.

De collectie omhelst uiteenlopende disciplines: van schilderkunst, installaties, fotografie en film tot performance. Het uitbouwen van die hedendaagse kunstcollectie is een van de belangrijkste missies van het museum.  

Ook wordt ze versterkt door archieven van kunstenaars, collectieven en instellingen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de lokale kunstscene. Daarnaast verwerft Kanal kunstenaarsedities – van objecten en kunstenaarsboeken tot fanzines – gemaakt door lokale initiatieven, uitgevers of instellingen zonder eigen collectie.

Doorzoek de kunstcollectie

In een la liggen rollen tape, een paar witte werkhandschoenen en een zwarte handschoen naast een collectiemedewerker met een lanyard en een mobiele telefoon.
© Thomas Ost

Verwervingen gebeuren volgens de prioriteiten die zijn vastgelegd door het team van Kanal, het verwervingscomité en het bestuur. Alle kunstwerken die voor aankoop worden voorgesteld, doorlopen dezelfde procedure. De voorstellen worden intern besproken en geëvalueerd door het artistieke team. Hun aanbevelingen worden vervolgens voorgelegd aan het verwervingscomité, een team van externe experten die door de raad van bestuur zijn aangesteld. Het komt jaarlijks samen om een definitieve beslissing te nemen. Alle verwervingen moeten uiteindelijk worden goedgekeurd worden door de raad van bestuur van Kanal. Vanwege de werkdruk die dit op het team legt, kan Kanal momenteel geen spontane voorstellen aanvaarden of behandelen. 

Samenstelling van het verwervingscomité

Interne leden

  • Yves Goldstein, Algemeen directeur 
  • Kasia Redzisz, Artistiek directeur 
  • Jennifer Beauloye, Verantwoordelijke collecties, archieven en bibliotheek 

Voor Centre Pompidou 

  • Xavier Rey, Directeur van het Nationale Museum voor Moderne Kunst 

Externe leden  

  • Daniel Blanga-Gubbay, Artistiek co-directeur Kunstenfestivaldesarts 
  • Karima Boudou, Kunsthistoricus en curator 
  • Diana Campbell, Hoofdcurator Dhaka Art Summit en stichtend artistiek directeur Samdani Art Foundation 
  • Barbara Cuglietta, Directeur van het Joods Museum van België 
  • Ayoko Mensah, Curator bij het Huis van de Europese Geschiedenis 
  • Lucy Pereira, Brusselse privéverzamelaar 
  • Raphaël Pirenne, Doctor in de kunstgeschiedenis en professor aan de erg en La Cambre 
  • Maria Inès Rodriguez, Directeur van de Stichting Walter & Nicole Leblanc en adjunct-conservator bij het Museu de Arte de São Paulo 

Contact

Jennifer Beauloye, Verantwoordelijke collecties, archieven en bibliotheek
acquisitions@kanal.brussels

Architectuurcollecties

Kanal Architecture biedt uitgebreide collecties aan in de vorm van archieven en een bibliotheek. Ze tellen meer dan 500 archieffondsen die getuigen van de rijkdom en diversiteit van architectuur, steden en landschappen in Brussel en België. In deze fondsen worden de sporen en visies van architecten, landschapsarchitecten, stedenbouwkundigen, decorateurs en ingenieurs verzameld. 

Ook de archieven van danseres en choreografe Akarova vormen een waardevolle schat.

De bibliotheek huisvest een rijke en gevarieerde collectie van bijna 65 000 oude en hedendaagse werken, en enkele honderden tijdschriften en documentatiedossiers gewijd aan architectuur, landschapsarchitectuur, stedelijke ecosystemen, erfgoed, interieurarchitectuur, tuinen en stedenbouw. 

Kanal Architecture verzamelt actief nieuwe archieffondsen en boeken en biedt tal van diensten om dit soort bronnen breed toegankelijk te maken. 

Doorzoek de bibliotheek- en archiefcataloog

Een persoon rolt grote architecturale plannen van Kanal Architecture uit op een tafel in een kantoor met planken vol dossiers en archieven.

Geschiedenis van de Kanal Architecture-collecties

De collecties van Kanal Architecture, zowel die in de archieven als die in de bibliotheek, zijn het resultaat van de samenvoeging van het werk van de volgende vijf verenigingen: Archives d’architecture moderne, Architectuurarchief – Sint-Lukasarchief, Bibliotheek René Pechère, documentatiecentrum Paul Duvigneaud, Fondation pour l’architecture. 

Architectuur, geschiedenis van tuinen en landschappen, stedenbouw, ecosystemen en meer: elke vereniging brengt een schat aan kennis bij die ook vandaag nog verder wordt ontwikkeld via nieuwe aankopen. 

Zo konden er dankzij de collecties bibliotheken worden verzameld van grote namen uit de Belgische architectuurgeschiedenis zoals Gustave Abeels, Sophie Coekelberghs, Jean Dethier, Jacques Dolphyn, Alfons Hoppenbrouwers, Lucien & Simone Kroll, Christian Lasserre en ook Philippe Samyn.

De kern van de collecties gewijd aan de geschiedenis van tuinen en landschapsarchitectuur wordt gevormd door de professionele archieven en persoonlijke bibliotheek van landschapsarchitect René Pechère (1908–2002).  

Naast de archieven van René Pechère zijn er ook een vijftigtal archieffondsen te vinden, waaronder die van Jules Buyssens, Paul Christiaens, JNC International en Télesphore Dumonceau.  

 
René Pechère was een rasechte geschiedenis- en boekenliefhebber en heeft over dit thema waarschijnlijk de meest uitgebreide bibliotheek van België verzameld. Ze werd in 1988 overgenomen door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De bibliotheek wordt beheerd door de vzw Bibliotheek René Pechère en wordt sindsdien nog steeds geactualiseerd en uitgebreid met oude werken.  

Ze omvat:  

  • ongeveer 10 000 oude en hedendaagse werken over geschiedenis en tuin- en landschapsarchitectuur en plantwetenschappen, in tal van talen;  
  • een collectie van ongeveer 250 kostbare werken bestaande uit originele drukken en zeldzame boeken, waarvan de oudste afkomstig zijn uit de 16e en 17e eeuw;  
  • de voornaamste Belgische en buitenlandse tijdschriften van het vakgebied. 

Het Sint-Lukasarchief werd in 1967 opgericht als onderzoekscel voor recent Belgisch stedenbouwkundig en architecturaal erfgoed, op initiatief van ingenieur-architect Alfons Hoppenbrouwers met de hulp van architect Jos Vandenbreeden. In 1970 krijgt Jos Vandenbreeden de opdracht om het Sint-Lukasarchief verder uit te breiden, dat, tot het in 2016 wordt opgenomen in de Stichting CIVA, een unieke collectie van archieven, boeken, tijdschriften en documentatie heeft opgebouwd.  
 
Een veertigtal archieffondsen van de collectie van Kanal Architecture is afkomstig van het Sint-Lukasarchief. De belangrijkste namen om te onthouden zijn: Paul Cauchie, Axel Ghyssaert, Alfons Hoppenbrouwers, Huib Hoste, Robert Puttemans en de familie Vervalcke. 

De bibliotheek van het Sint-Lukasarchief omvat werken over het Brusselse, Belgische en internationale architecturaal en stedenbouwkundig erfgoed. Ze omvat een aanzienlijk aantal kunstboeken en ook:  

  • zo'n 12 000 boeken, 250 platenverzamelingen en 23 000 tijdschriften
  • documentatiedossiers voor ruim 1 500 architecten, 300 locaties (voornamelijk in België) en een honderdtal thematische dossiers
  • enkele privébibliotheken, waaronder die van ingenieur-architect Alfons Hoppenbrouwers, de Broeders van de Christelijke Scholen, de architect Philippe Samyn, de architect Richard De Bruyn, de architect Raf De Saeger, de architecten Florimond en Edward Vervalcke, de Brusselse verzamelaar en historicus Gustave Abeels en het architectenbureau AR-BR Architecture. 

De collectie gewijd aan ecologie en stadsecosystemen is opgebouwd uit de professionele archieven en bibliotheek van bioloog en ecoloog Paul Duvigneaud (1913–1991), pionier op het vlak van ecologie en wetenschap en professor aan de ULB.  

De archieven en de overvloed aan documenten die P. Duvigneaud heeft verzameld kunnen sinds de oprichting van het Centrum Paul Duvigneaud in 1992 ook door het publiek worden geraadpleegd. In de loop der jaren werd de collectie van werken en tijdschriften uitgebreid met aankopen via subsidies van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en met eigen vermogen. 

De collectie is samengesteld uit ruim 3 000 boeken en een vijftigtal tijdschriften: 

  • wetenschappelijke werken over milieu, ecologie, natuur- en aardwetenschappen en stedelijke ecosystemen
  • werken over ecologie in het dagelijks leven, onder meer over tuinieren, gezond leven, groene wandelingen en natuurgidsen
  • alle publicaties van Paul Duvigneaud
  • speciale drukken, meer dan 5 000 wetenschappelijke artikelen en verhandelingen en doctoraatsthesissen die Paul Duvigneaud tijdens zijn carrière heeft verzameld of gevolgd

De Archives d’architecture moderne, in 1969 op initiatief van Maurice Culot opgericht ter gelegenheid van de tentoonstelling Antoine Pompe et l’effort moderne en Belgique 1895-1940, in het museum van Elsene, zijn goed voor bijna de helft van de archieffondsen in Kanal.  

Ze gaan over architectuur in België in het algemeen. Voorbeelden van deze fondsen zijn Victor Bourgeois, de familie Brunfaut, Antoine Courtens, Louis Herman De Koninck, Eliane Havenith, Henry Lacoste en Charles Van Nueten, maar ook de Belgische danser en choreograaf Akarova. 

De bibliotheek van de AAM, aanvankelijk aangelegd voor intern gebruik, werd in 1985 opengesteld voor het publiek. Het bestaan en de uitbreiding van de bibliotheek was te danken aan de steun van Philippe Rotthier en Sefik Birkiye, en aan donaties van bibliotheken van architecten (met name Jean Dethier en Jacques Dolphyn), maar ook aan giften van particulieren, aankopen en uitwisselingen. 

Ze vormt de kern van de collecties van de bibliotheek op het vlak van architectuur, bouwtechnieken, toegepaste kunsten, stedenbouw en de geschiedenis van de steden en omvat:

  • 30 000 oude en recente werken
  • tal van zeldzame albums de planches
  • een uitzonderlijke collectie van zowel Belgische als buitenlandse tijdschriften vanaf het midden van de 19e eeuw
  • meer dan 3 000 biografische, thematische en geografische documentatiedossiers, met voornamelijk fotokopieën van tijdschriftartikelen en krantenknipsels, brochures en aantekeningen
  • een zeldzame collectie van publicitaire documentatie over materialen of bouwelementen die teruggaat tot het einde van de 19e eeuw

La Fondation pour l'architecture, opgericht in 1986 op initiatief van architect Philippe Rotthier, is een ontmoetingsplaats gewijd aan reflectie en debat over architectuur, de stad en de leefomgeving. Ze neemt een centrale plaats in bij de verspreiding van de architectuurcultuur in België en verdedigt een open, kritische en onafhankelijke benadering van modetrends.

Een eerste uitbreiding in 1990, met de oprichting van de “galerij”, ging vooraf aan de integratie in de faciliteiten van het CIVA in 2000, een nieuwe stap in de ontwikkeling van haar activiteiten.

Vandaag de dag ontwikkelt de Stichting voor Architectuur, die inmiddels het Fondation pour l'architecture is geworden, een tentoonstellingsprogramma, met name in samenwerking met het CIVA. Deze projecten hebben tot doel een breed publiek kennis te laten maken met nog weinig onderzochte figuren en thema's uit de Belgische architectuur, waarbij herinneringen en hedendaagse creaties worden gecombineerd. Het Fonds voert tegelijkertijd diverse acties uit – wedstrijden, ontmoetingen en publicaties – en organiseert sinds 1982 de driejaarlijkse Europese prijs Philippe Rotthier.

  • Research services

    Bekijk alle informatie en richtlijnen in verband met consultatie, digitalisering of bruiklenen.

    Een collectiemedewerker bestudeert een schilderij.
    © Sepideh Farvardin
  • Projecten

    Lees meer over de uiteenlopende onderzoeksprojecten rond architectuur en kunst.

    Iemand met witte handschoenen aan schuift een vinylplaat in zijn hoes, met pastelkleurige illustraties en tekst, op een witte tafel.
    © Thomas Ost