Zelfportret, Molenbeek (#78)

"Misschien vertrekken de werken wel vanuit haar persoonlijke ervaringen, maar uiteindelijk schudden ze die van zich af. Ze worden lyrische uitdrukkingen van instabiliteit, rouw, verlies en veerkracht." Charlotte Jansen in The Guardian in 2023.

In 1992 vlucht Hélène Amouzou samen met haar man – een politiek tegenstander – en hun pasgeboren dochter weg uit Togo, eerst naar Benin en daarna naar Duitsland. Het gezin dient er een asielaanvraag in, maar die wordt afgewezen en haar man wordt gedeporteerd, zonder dat Amouzou weet waarheen. Ze gaat in Benin naar hem op zoek en verneemt dat hij naar Togo is uitgezet, ondanks de dreigingen die er boven zijn hoofd hangen. Enkele jaren later vertrekt Amouzou naar Brussel, alleen met haar dochter. Bijna twintig jaar leven ze er in de schaduw: zonder papieren, zonder zekerheid, wachtend. Pas in 2015 krijgen ze de Belgische nationaliteit.

Tijdens die lange, onzekere periode ontwikkelt Amouzou Zelfportret, Molenbeek, een reeks zelfportretten die ze maakt op de verlaten zolder van haar huis. De beklijvende beelden, gekenmerkt door het wazige, spookachtige effect van langdurige belichting, vangen het gevoel van onzichtbaarheid en ontworteling dat haar leven dan tekent. De beelden doen meer dan dat te documenteren: ze verkennen de emotionele last van staatloosheid en vormen een stille aanklacht tegen de bureaucratische systemen die migrerende personen onzichtbaar maken en hun hun agency ontzeggen. De reeks getuigt van Amouzou's strijd om haar identiteit te bewaren in de lange jaren van ballingschap en onzekerheid, en van hoe ze stap voor stap haar eigen plek terugwint.