Film Gratis
—
Gratis zonder registratie

Protocols for opening the museum

Film Programme

Gratis zonder registratie
Filmploeg filmt een industrieel gebouw met kleurrijke constructies.
© Roberto Rossellini, shoot of the Centre Georges Pompidou 1977. Courtesy Fondation Genesium, Jacques Grandclaude. © d.r.

De opening van een nieuw museum is een gebeurtenis die maar eens in een generatie plaatsvindt. Zulke momenten, met hun rituelen, ceremonies en protocollen, vieren wat er bereikt is en kijken tegelijk vooruit naar wat nog komen gaat. Maar museumopeningen kunnen ook worden gezien als een vorm van machtsvertoon, als uitdrukking van nationale trots en als het resultaat van culturele, politieke en stedelijke ambities. Wat kunnen we leren als we museumopeningen van wat naderbij bekijken? 

Datum
—
Openingsuren
    1. —
    2. —
    1. —
    2. —
    3. —
    1. —
    2. —
    3. —
    1. —
    2. —
    3. —
    4. —
    5. —
    1. —
    2. —
    3. —
    4. —
    1. —
    2. —
    3. —
    4. —
    5. —
Type
Film
Locatie

Box 2

Taal
EN
Geluidsniveau
Level 2 ≤ 95 db
Dit programma brengt documentaires, kunstenaarsfilms, archiefbeelden en televisiereportages samen die verschillende fasen rond de oprichting en opening van grootschalige kunstinstellingen in beeld brengen, zoals de inhuldigingen van het Centre Georges Pompidou in Parijs in 1977, het S.M.A.K. in Gent in 1999 en Tate Modern in Londen in 2000. 
 
Het wordt gepresenteerd in drie thematische filmloops, die musea volgen vanaf het concept en de bouw tot aan hun openbare inhuldiging, en ontvouwt zich in de weken rond de opening van Kanal. De films tonen hoe kunstinstellingen zich voor het eerst aan het publiek presenteren door middel van verhalen over verandering, mogelijkheden en beloften – en hoe kunstenaars daar op reageerden. 
 
Deze opdracht maakt deel uit van How to open, het eerste jaar van Protocols for opening the museum. Dat is een driejarig onderzoek naar wat het voor een nieuw museum in Brussel betekent om werkelijk open, gastvrij en toegankelijk te zijn. 

Zaterdag 28.11.2026, 11:00–18:00 
Zondag 29.11.2026, 11:00–18:00 
Woensdag 2.12.2026, 11:00–18:00 
Donderdag 3.12.2026, 11:00–18:00  
Vrijdag 4.12.2026, 11:00–18:00  
Woensdag 9.12.2026, 11:00–18:00   

De eerste filmloop gaat over de ceremonies, rituelen en publieke en private evenementen die de opening van musea kenmerken. Het programma bevat een selectie archiefbeelden van hoe instellingen hun openingen hebben vormgegeven en herdacht. Daarnaast zijn er ook twee speelfilms te zien: de film die Roberto Rossellini in opdracht maakte over de opening van het Centre Georges Pompidou in Parijs in 1977 – tevens zijn laatste film – en de volledige live-uitzending van de BBC van de opening van Tate Modern in Londen in 2000.   

Filmlijst: 

  • Los Angeles County Museum of Art dedication / een productie van het Special Events Department van KHJ-TV (fragment), Verenigde Staten, 1965, Z/W, geluid, OV EN, OT FR/NL, 3 min 55 sec 
  • Opening Van Abbemuseum in 1936, Nederland, 1936, Z/W, 3 min 5 sec 
  • MACBA (fragment), Spanje, 1995, Z/W, OV ES, 3 min 
  • Roberto Rossellini, Beaubourg, centre d’art et de culture Georges Pompidou, France, 1977, kleur, 35 mm, OV FR, 57 min 
  • Ei Arakawa-Nash, Grand Openings, met Jutta Koether, Emily Sundblad, Jay Sanders en Stefan Tcherepnin, mumok, Wenen, 2008, kleur, OV, DE/EN, 14 min 58 sec  
  • Los Angeles County Museum of Art dedication / een productie van het Special Events Department van KHJ-TV (fragment), Verenigde Staten, 1965, Z&W, geluid, OV EN, 10 min 40 sec 
  • Lithuanian National Museum of Art (fragmenten), Litouwen, kleur, OV LI/DU 3 min 
  • BBC Live Broadcast of the Tate Modern Opening, Verenigd Koninkrijk, 2000, kleur, video, geluid, OV EN, 60 min 

Zaterdag 12.12.2026, 11.00–18.00 
Zondag 13.12.2026, 11.00–18.00 
Woensdag 16.12.2026, 11.00–18.00 
Donderdag 17.12.2026, 11.00–18.00 
Vrijdag 18.12.2026, 11:00–18:00
Zaterdag 19.12.2026, 11:00–18:00
Zondag 20.12.2026, 11:00–18:00

"Ik verwacht dat je hier in het museum even uitrust als je moe bent." – Jan Hoet

De aanloop naar de opening van een nieuwe culturele instelling bestaat uit jaren van hard werk, grote verwachtingen en kritische blikken. Deze filmloop laat de vele krachten zien die samenkomen om zulke instellingen vorm te geven: van de charismatische figuur van de directeur tot architecten, financiers en ondernemende types die de culturele ambities van een stad bepalen. In de selectie zit de film van Julien Vandevelde, waarin hij Jan Hoet volgt tijdens de intense en onvoorspelbare weken voor de opening van het S.M.A.K. in Gent in 1999. Hoets woorden aan het museumpersoneel zijn tegelijk een blijk van zorg én een waarschuwing. Die complexe mix van passie, toewijding en veeleisendheid komt ook op andere manieren naar voren in films over de coulissen van WIELS in Brussel en het Walker Art Center in Minneapolis.

Filmlijst:

  • Beat Kuert, Tate Modern (fragment), Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, 2000, kleur, Beta SP, geluid, OV EN, 4 min 48 sec
  • Julien Vandevelde, De Opening, België, 1999, kleur, video, geluid, OV NL, 72 min
  • Ericka Beckman, FRAME UP, Verenigde Staten, 2005, kleur, dubbel scherm 16 mm omgezet naar digitale video, geluid, loop van 8 min
  • Teri Wehn-Damisch en Yves Kovacs, Un outil pour demain: Centre Georges Pompidou, Frankrijk, 1976, kleur, geluid, OV FR, 28 min
  • Sven Augustijnen, Une femme entreprenante, België, 2004, kleur, digitale Betacam, stereo, OV FR, OT EN, 72 min

Woensdag 23.12.2026, 11:00–18:00
Donderdag 24.12.2026, 11:00–18:00
Zaterdag 26.12.2026, 11:00–18:00
Zondag 27.12.2026, 11.00–18.00 
Woensdag 30.12.2026, 11.00–18.00 
Donderdag 31.12.2026, 11.00–18.00 
Vrijdag 1.1.2027, 11.00–18.00 
Zaterdag 2.1.2027, 11.00–18.00 
Zondag 3.1.2027, 11.00–18.00 

In de jaren zeventig en tachtig vond wereldwijd een enorme groei plaats in de bouw van musea, toen nieuwe ideeën over de postindustriële stad culturele instellingen centraal stelden in de stedelijke transformatie. Musea, opgevat als nieuwe maatschappelijke herkenningspunten, werden niet langer alleen gezien als tempels van cultuur en erfgoed, maar ook als ruimtes voor publieke betrokkenheid, massale aantrekkingskracht en beleving. Die verschuiving bracht nieuwe modellen van museumvorming en cultureel werk met zich mee, die steeds meer verweven raakten met toerisme, merkstrategieën en bedrijfsbelangen. 
Deze filmloop verkent het veranderende stedelijke en culturele landschap dat door de oprichting van musea gevormd wordt: van Nancy Kelly’s intieme documentaire Downside UP, waarin ze de ervaringen van haar familie met de ontwikkeling van MASS MoCA in Massachusetts volgt, tot de cynische poging van kunstenaar Andrea Fraser om het gemedieerde aanbod van hedendaagse musea ten volle te ervaren.

Filmlijst:

  • Buildings and Crowd – Guggenheim Museum (New York), Verenigde Staten, 1959, kleur, zonder geluid, 5 min
  • Jef Cornelis, Ouverture. Castello di Rivoli, 1985, Italië, België, 1985, kleur, 1-inch C-formaat video, geluid, OV NL, 30 min 30 sec
  • Andrea Fraser, Little Frank and His Carp, Spanje, Verenigde Staten, 2001, kleur, video met één kanaal, geluid, OV EN, 6 min
  • Gordon Matta-Clark, Conical Intersect, Frankrijk, Verenigde Staten, 1975, kleur, 16 mm overgezet naar video, zonder geluid, 18 min 40 sec
  • Nancy Kelly, Downside UP, Verenigde Staten, 2002, kleur, video, stereogeluid, OV EN, 56 min

Georganiseerd door