La bibliothèque à bords perdus

In de showroom komt een tweede prefiguratie van het partnerschap met KANAL. Waarom ligt het accent op de bibliotheek?

Het programma van CIVA tijdens KANAL Brut heeft ons toegelaten om tentoonstellingen, lezingen en workshops te presenteren en onze archieven onder de aandacht te brengen. Voor dit tweede experiment bezinnen we ons over wat een bibliotheek in de toekomst kan betekenen, in termen van inhoud en activiteiten. Wat wil het publiek: een leesruimte of eerder een plaats om te socializen, te studeren, te werken, een opleiding te volgen… gevuld met boeken? En hoe gaan we nieuwe doelgroepen bereiken? 

Aan de vooravond van onze start in KANAL-Centre Pompidou willen we deze belangrijke vragen in de verf zetten in de vorm van een bibliotheek die 7 dagen op 7 geopend is, met een programma van debatten, boekvoorstellingen, projecties, workshops enzovoort. De ruimte staat ook open voor coworking. Als absolute tegenhanger van het saaie bureau en als weerspiegeling van de nieuwe manieren van werken in onze bedrijven, bieden de gedeelde werkplaatsen talrijke voordelen: flexibiliteit, geen isolement meer, een motiverend kader, ontmoetingen met mensen die kunnen uitmonden in professionele opportuniteiten, een eigen programma met diverse activiteiten. 

Kan je de selectieprincipes omschrijven die vormgeven aan deze collectie, die duidelijk het resultaat is van een participatieve logica? 

Een bibliotheek is niet langer een tempel van kennis die antwoorden geeft, maar wel een ruimte die aanknopingspunten biedt, die documenten voorstelt die ons ondervragen en ons helpen om na te denken. In deze tijden van onzekerheid ten aanzien van de evolutie van onze wereld (men spreekt vaak over het Antropoceen), lijkt ons haar functie des te meer noodzakelijk om te begrijpen wat ons omringt.  

 Om een ruime keuze te kunnen aanbieden leek het ons logisch om de selectie van de bibliotheek open te stellen voor het publiek, in vele vormen: het kiezen van boeken door internationale en lokale persoonlijkheden (die in sommige gevallen hun keuze zullen voorstellen aan het publiek), een oproep aan het publiek om bij te dragen aan de bibliotheek door boeken uit te wisselen, te schenken of te suggereren, enzovoort. 

Ook zal de bibliotheek, dankzij een mechanisme van toevoegingen, uitwisselingen en het opnieuw rangschikken van haar inhoud, elke dag een beetje veranderen, waardoor elk bezoek voor het publiek een nieuwe ervaring is. 

Wat betekent de literaire, poëtische en inspirerende titel: La Bibliothèque à bords perdus? 

De bibliotheek neemt de ruimte in haar geheel in beslag – à bords perdus zoals men in de uitgeverswereld zegt. Het is ook een verwijzing naar het idee dat we kennis kunnen beheersen, afbakenen, wat natuurlijk onmogelijk is. Dat is wat ons heeft gebracht bij het thema van ‘De wereld bewonen’. Hoe heeft de mens zijn levensruimte door de eeuwen heen waargenomen en vormgegeven? Sinds wanneer zijn we ons bewust van de impact die deze stichtingsdaad kan hebben op onze omgeving? Willen we een inclusieve stad of exclusieve wijken, een plek om te wonen voor iedereen, inclusief de andere levende wezens die ons stedelijk landschap vormgeven? Welke zouden de nieuwe stichtingsverhalen kunnen zijn die de steden hebben opgeleverd? Je begrijpt dat het hier gaat om een eindeloze wereld. 

Interview door Yann Chateigné